Alitaptap · con đom đóm

Những ánh sáng ta lớn lên cùng đang tắt dần.

Đom đóm, bọ chớp, sâu phát sáng: cùng một loài bọ cánh cứng với ba cái tên, và nó đang biến mất khắp thế giới. Hãy giúp lập bản đồ những nơi chúng còn phát sáng, để những nơi ấy được bảo vệ trước khi bóng tối phủ kín.

↓ mỗi đốm sáng bên dưới là một ghi nhận có thật
28.767
Ghi nhận đã lưu
328
Loài được báo cáo
17.305
Địa điểm trên bản đồ
Bản đồ sống

Nơi chúng vẫn còn phát sáng

Mỗi nhịp sáng là một ghi nhận đã xác nhận do một người như bạn chia sẻ. Chạm vào bất cứ đâu trên bản đồ để đánh dấu nơi bạn từng thấy đom đóm, rồi điền thông tin bên dưới.

Nền bản đồ tối từ CARTO / OpenStreetMap. Dùng menu lớp để đổi nền bản đồ, nút định vị để nhảy tới vị trí của bạn, hoặc bấm vào bất cứ đâu để gắn toạ độ cho một ghi nhận.

Ghi nhận gần đây
Xem tất cả ghi nhận →
Thêm ánh sáng của bạn

Ghi nhận một lần thấy

Chỉ ghi nhận những con đom đóm bạn tự mắt thấy và thấy chắc chắn. Chính những bản ghi cẩn thận, đã xác nhận mới làm cho dữ liệu này đủ sức bảo vệ một nơi chốn.

Không chắc bạn đã thấy gì?

Một ghi nhận chưa định danh vẫn là dữ liệu quý. Hãy ghi lại màu chớp, nhịp chớp và môi trường sống — các chuyên gia thường nhận ra loài từ đó.

Bạn cũng có thể bấm một điểm trên bản đồ ở trên để điền sẵn.
Chụp thẳng từ điện thoại là được — ảnh sẽ được thu nhỏ ngay trên máy bạn trước khi tải lên, và thẻ vị trí gắn trong tệp sẽ bị xoá.
Chỉ dùng một lần, để báo ghi nhận của bạn đã lên trang, rồi xoá. Không bao giờ hiện trên bản đồ hay chia sẻ cho ai.
Biết bạn đã thấy gì

Cẩm nang nhận dạng ánh sáng sống

Hơn 2.000 loài đom đóm phát sáng trên khắp thế giới — chúng là bọ cánh cứng, không phải ruồi. Mỗi chi có “ngôn ngữ” chớp sáng riêng. Đây là những loài bạn dễ gặp nhất.

14
1 / 2
Ghi chép thực địa

Chuyện đom đóm mới nhất

Những bài đọc ngắn, dễ hiểu về những con đom đóm mọi người đang tìm thấy — chúng phát sáng ở đâu, vì sao phát sáng, và điều gì giúp chúng sống sót.

Listening to the Evening Glow

Walk through a twilight evening and discover how sunset, dusk, and dark connect fireflies to old songs and quiet nighttime habits.

Đọc tất cả bài viết

Xem & đọc

Dòng tin đom đóm

Phim, tư liệu, ảnh và bài đọc về đom đóm cùng những người đang nỗ lực cứu chúng. Một nơi yên ả để yêu lại ánh sáng ấy.

1 / 3
Vì sao điều này quan trọng

Điều gì đang làm tắt ánh sáng

Sự suy giảm của đom đóm không phải điều bí ẩn — các nhà khoa học đã chỉ rõ nguyên nhân, và mỗi nguyên nhân đều là điều con người có thể hành động.

01

Ô nhiễm ánh sáng

Đom đóm chớp sáng để tìm bạn đời. Ánh đèn nhân tạo ban đêm át đi tín hiệu của chúng, nên chúng không tìm được nhau và không sinh sản được. Đây là mối đe doạ gắn trực tiếp nhất với chính ánh sáng ấy, và chỉ một bóng đèn trước hiên cũng làm nó tệ hơn, hay một khoảnh sân tối cũng làm nó dịu đi.

02

Mất môi trường sống

Ấu trùng cần nền đất ẩm — bờ sông, đất ngập nước, rừng ngập mặn hay lớp lá mục — trong suốt hơn một năm lớn lên trước khi biết phát sáng. Việc tiêu nước, xây dựng và những bãi cỏ cắt tỉa gọn ghẽ xoá đi đúng những chỗ ẩm ướt bừa bộn mà chúng cần.

03

Thuốc trừ sâu

Ấu trùng đom đóm là loài săn mồi dưới mặt đất, ăn ốc sên, sên trần và giun. Thuốc diệt côn trùng phổ rộng giết ấu trùng trực tiếp và quét sạch con mồi mà chúng cần. Những khu vườn không hoá chất trở thành nơi trú ẩn.

04

Ô nhiễm nguồn nước

Nhiều ấu trùng lớn lên trong hoặc cạnh suối, đầm lầy và ruộng lúa, gắn chặt với nguồn nước quanh mình. Phân bón rửa trôi, nước thải và hoá chất tràn đầu độc những “nhà trẻ” này từ rất lâu trước khi con trưởng thành kịp phát sáng.

05

Biến đổi khí hậu

Hạn hán làm khô nền đất ẩm mà ấu trùng phụ thuộc, còn nắng nóng và mùa màng xáo trộn làm lệch nhịp của quãng phát sáng ngắn ngủi khi trưởng thành. Nước biển dâng và bão dữ hơn đang bào mòn những rừng ngập mặn nơi đom đóm chớp đồng loạt tụ về.

06

Bạn giúp được thế nào

Tắt đèn ngoài trời vào mùa hè. Chừa một phần sân để hoang và ẩm. Bỏ thuốc trừ sâu. Đừng bắt quá nhiều. Và hãy ghi nhận những gì bạn thấy ở đây — bảo vệ đi sau dữ liệu, và một nơi không ai ghi chép là một nơi không ai bênh vực.

Đọc thêm: Firefly Conservation & ResearchLight pollutionXerces SocietyFirefly Atlas

Ủng hộ dự án

Giúp giữ cho đom đóm được lên bản đồ

Alitaptap là một nỗ lực tình nguyện, phi lợi nhuận. Tiền ủng hộ trước hết giữ cho bản đồ hoạt động — tên miền, máy chủ và cơ sở dữ liệu ghi nhận. Phần dư ra sẽ dành cho các buổi đi xem đom đóm cùng cộng đồng, và cho học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu.

Tiền ủng hộ hiện chi cho

  • Một tên miền đang hoạt động và máy chủ ổn định
  • Máy chủ và cơ sở dữ liệu ghi nhận

Sẽ tài trợ tiếp cho, khi phần trên đã đủ

  • Các buổi đi xem đom đóm và chiến dịch cùng cộng đồng
  • Hỗ trợ học sinh, sinh viên và nhà nghiên cứu
  • …và mọi thứ khác cần thiết để giữ lấy ánh sáng

Thanh toán an toàn do PayPal xử lý hoàn toàn. Bạn không cần tài khoản PayPal để ủng hộ.

Hoặc ghé cửa hàng — đồ lưu niệm & dụng cụ →
Cùng góp phần định hình Alitaptap

Góp ý & báo lỗi

Thấy chỗ nào hỏng, hay có ý tưởng giúp bản đồ tốt hơn? Hãy cho chúng tôi biết. Nó đến thẳng với nhóm thực hiện.