Nhìn thấy ánh sáng trong đêm
Em hãy thử tưởng tượng đang đi dạo ngoài trời sau khi trời tối và thấy một tia sáng vàng lóe lên gần các bụi cây. Em lấy điện thoại ra và mở ứng dụng Alitaptap. Em chạm vào bản đồ để đánh dấu đúng nơi mình vừa nhìn thấy chú bọ phát sáng. Em ghi lại ngày tháng và chọn đúng tên trong danh sách. Với em, đó chỉ là một khoảnh khắc thú vị trong buổi đi dạo buổi tối. Nhưng với các nhà khoa học, dấu chấm nhỏ trên bản đồ đó lại là một mảnh ghép quan trọng.
Các nhà nghiên cứu không thể có mặt ở khắp mọi nơi cùng một lúc. Họ không thể đứng ở mọi khu sân sau,ì bìa rừng và công viên trên khắp thế giới để đếm từng con côn trùng. Đó là lúc khoa học cộng đồng xuất hiện. Những người bình thường chia sẻ những gì họ nhìn thấy ngay trong khunet của mình. Khi có rất nhiều người gửi báo cáo về, các quy luật sẽ dần xuất hiện. Các nhà khoa học có thể nhìn vào bản đồ và biết được nơi nào côn trùng đang sinh trưởng tốt và nơi nào chúng có thể đang gặp nguy hiểm.
Điều gì làm cho một ghi nhận trở nên hữu ích
Không phải mọi báo cáo đều có thể dùng ngay cho các bài báo nghiên cứu. Một quan sát tốt cần có một số chi tiết cụ thể để thực sự hữu ích. Đầu tiên, nó cần một địa điểm chính xác. Việc đánh dấu trên bản đồ cho các nhà nghiên cứu biết chính xác con đường và khu vực đó. Những vị trí chung chung không giúp ích được nhiều. Việc nói rằng em nhìn thấy một con bọ ở đâu đó tại Bắc Mỹ là quá rộng để cho chúng ta biết bất kỳ điều gì về những thay đổi ở địa phương.
Thứ hai, một báo cáo tốt cần có ngày tháng chính xác. Mùa đom đóm thay đổi tùy theo tháng và thời tiết. Một lần nhìn thấy vào ngày 18 tháng 9 kể một câu chuyện hoàn toàn khác so với một lần nhìn thấy vào tháng 7. Ngày tháng giúp các nhà nghiên cứu theo dõi cách biến đổi khí hậu và thời tiết làm thay đổi thói quen của loài côn trùng theo thời gian.
Thứ ba, danh tính của loài vật rất quan trọng. Khi em ghi nhận một con đom đóm châu Âu hay một con đom đóm phương Đông chung, em đang cung cấp cho các nhà nghiên cứu một cái tên cụ thể để nghiên cứu. Đôi khi, mọi người không chắc chắn chính xác mình đang nhìn thấy loài nào. Điều đó không sao cả. Ngay cả việc ghi chú rằng em đã nhìn thấy một thành viên trong họ đom đóm, Lampyridae, cũng cung cấp cho các chuyên gia một manh mối về nơi sinh sống của chúng. Nếu không thể phân biệt chính xác loài, em cứ chia sẻ những gì mình biết là được.
Kiểm tra các chi tiết
Trước khi một quan sát có thể hỗ trợ công tác bảo tồn, nó phải trải qua một quá trình kiểm tra. Trên các nền tảng như Alitaptap và iNaturalist, các thành viên trong cộng đồng và chuyên gia sẽ xem xét các nhật ký. Họ kiểm tra xem địa điểm có khớp với loài vật đó không. Những bức ảnh sẽ giúp ích rất nhiều. Nếu em chụp được một bức ảnh rõ nét về con bọ, các chuyên gia có thể kiểm tra hình dáng cơ thể hoặc hoa văn trên lưng nó. Khi một ghi nhận được kiểm tra và xác thực bởi nhiều người, nó sẽ trở thành dữ liệu đạt chuẩn nghiên cứu. Điều đó có nghĩa là các trường đại học và các nhóm bảo tồn có thể sử dụng nó trong các nghiên cứu chính thức.
Dữ liệu bảo vệ môi trường sống như thế nào
Tại sao các nhà khoa học lại muốn có tất cả các dấu chấm trên bản đồ này? Mối đe dọa lớn nhất đối với những loài côn trùng phát sáng này là mất môi trường sống. Khi các vùng đất ngập nước bị san lấp để làm bãi đậu xe hoặc các cánh đồng bị phun hóa chất mạnh, đom đóm sẽ mất đi ngôi nhà và nguồn thức ăn của chúng.
Bằng cách xem xét các báo cáo của người dân qua nhiều năm, các nhà nghiên cứu có thể phát hiện ra những nơi quần thể đang thu hẹp lại. Nếu một khu phố từng có rất nhiều đom đóm xuất hiện mỗi mùa hè, nhưng bản đồ lại hoàn toàn tối đen trong ba năm liên tiếp, đó là một dấu hiệu cảnh báo. Nó cho các nhóm địa phương biết rằng một điều gì đó trong môi trường đã thay đổi.
Các nhóm bảo tồn sử dụng dữ liệu bản đồ này để đưa ra các lập luận cho những luật lệ địa phương tốt hơn. Họ có thể cho các nhà quy hoạch thành phố thấy nơi nào bầu trời đêm quan trọng nhất. Mỗi lần em ghi lại một quan sát, em đang thêm tiếng nói vào nỗ lực đó. Buổi đi dạo buổi tối đơn giản của em đã trở thành một công cụ thực sự để bảo vệ thế giới tự nhiên ngay ngoài cửa nhà.