Nếu bạn sống ở Bắc Mỹ, bạn có thể nghĩ đom đóm chỉ xuất hiện trong những đêm hè ấm áp. Bạn bước ra ngoài vào tháng Bảy, nhìn bãi cỏ phát sáng và cho rằng đó là tất cả. Nhưng đom đóm sống ở hầu hết mọi châu lục ngoại trừ Nam Cực. Chúng có lịch trình rất khác nhau tùy thuộc vào nơi chúng sống.
Ngay lúc này, vào ngày 2 tháng 8 năm 2026, mọi người đang ghi lại những lần nhìn thấy trên Alitaptap từ khắp Trái Đất. Một người dùng ở Fort Worth, Texas đã ghi lại loài Đom đóm Đông Nam Mỹ vào hôm nay. Một người quan sát khác phát hiện một con ở Accord, New York. Ở Bắc Kinh, Trung Quốc, người dùng đã đăng các quan sát về Curtos costipennis. Ai đó ở North Tumbulgum, Úc đã phát hiện Atyphella scintillans. Xuống tới Candelaria, Argentina, một bản ghi đã được gửi đến cho loài Đom đóm Rùa Đốm.
Nếu bạn đi du lịch vòng quanh thế giới trong suốt một năm, bạn có thể ngắm đom đóm trong hầu như mọi tháng. Mỗi vùng có mùa riêng, lễ hội riêng và các loài đặc biệt riêng. Dưới đây là bức tranh về một năm ngắm đom đóm trên khắp thế giới.
Chớp sáng mùa xuân: Tháng Tư và Tháng Năm ở Đông Á
Khi mùa xuân bắt đầu ở Bắc Bán cầu, đom đóm xuất hiện ở những nơi như Đài Loan và miền nam Nhật Bản. Thời tiết trở nên ấm áp và ẩm ướt. Những cơn mưa tạo ra lớp đất ẩm nơi ấu trùng đom đóm lớn lên. Ấu trùng đom đóm là giai đoạn non, không có cánh của loài bọ cánh cứng. Chúng dành nhiều tháng ăn ốc sên và giun trong bùn ẩm trước khi biến thành con trưởng thành biết bay.
Ở Đài Loan, đom đóm bắt đầu chớp sáng vào cuối tháng Tư. Hàng ngàn gia đình ghé thăm các vườn quốc gia như Dương Minh Sơn để ngắm chúng. Những con côn trùng bay lơ lửng trên các dòng suối núi tối như những đốm than hồng nổi trên mặt nước. Các nhóm hướng dẫn viên địa phương tổ chức những chuyến đi bộ ban đêm để dạy mọi người về việc giữ cho đèn tắt. Tắt đèn pin giúp lũ bọ dễ dàng tìm thấy nhau hơn.
Trong tháng Năm, Trung Quốc đại lục cũng chứng kiến đợt bùng nổ đom đóm lớn đầu tiên. Ở Dehradun, Ấn Độ, các loài như Lamprigera yunnana bắt đầu thời kỳ hoạt động trong các thung lũng rừng ẩm ướt. Người dùng Alitaptap đã ghi lại loài lớn này ở Uttarakhand vào cuối tháng Bảy này, cho thấy các mùa nhiệt đới và cận nhiệt đới có thể kéo dài đến đâu.
Nếu bạn muốn lên kế hoạch cho một chuyến đi đến châu Á ngắm đom đóm, mùa xuân là thời điểm tuyệt vời. Nhiệt độ dễ chịu và những trận mưa gió mùa nặng hạt chưa bắt đầu.
Đầu mùa hè: Tháng Sáu ở Bắc Mỹ và Nhật Bản
Tháng Sáu là một trong những tháng bận rộn nhất đối với các lễ hội đom đóm. Hai sự kiện nổi tiếng diễn ra trong thời gian này ở hai phía đối lập của địa cầu.
Ở Hoa Kỳ, hàng ngàn người tập trung tại Vườn quốc gia Great Smoky Mountains ở Tennessee và North Carolina. Họ đến để xem loài Photinus carolinus, còn gọi là Đom đóm đồng bộ Smokies. Hầu hết các loài đom đóm chớp sáng theo nhịp điệu riêng của chúng. Những con đom đóm này làm một điều hiếm có. Hàng trăm con đực chớp sáng cùng nhau vào đúng một giây. Sau đó, mọi thứ tối đen như mực trong vài giây. Rồi tất cả lại chớp sáng cùng nhau lần nữa. Cảm giác giống như dây đèn chớp nháy đồng loạt khắp mặt đất rừng.
Vì có rất nhiều người muốn xem màn trình diễn tự nhiên này, Cơ quan Vườn quốc gia Hoa Kỳ sử dụng hệ thống xổ số để phân phối vé. Quy định này giúp giữ cho lượng người ít để môi trường sống của đom đóm an toàn khỏi lượng người đi lại. Mọi người cũng ngắm các loài đồng bộ ở các thị trấn miền núi gần đó. Ví dụ, một người dùng Alitaptap gần đây đã ghi lại một con Đom đóm đồng bộ Smokies ở Linville, North Carolina vào ngày 1 tháng 8.
Cũng trong tháng Sáu, thành phố Tatsuno ở Nagano, Nhật Bản tổ chức Lễ hội Đom đóm nổi tiếng của mình. Một công viên địa phương tên là Matsuo Kyo tràn ngập loài Luciola cruciata, được gọi là đom đóm Genji. Du khách đi bộ dọc theo những con đường gỗ dưới những tán cây cao. Thị trấn tắt đèn đường trong khu vực để lũ bọ có thể tỏa sáng rực rỡ.
Ở Pennsylvania, Lễ hội Đom đóm Pennsylvania diễn ra tại Rừng Quốc gia Allegheny vào cuối tháng Sáu. Du khách có thể nhìn thấy tới mười lăm loài đom đóm khác nhau trong một đêm duy nhất. Mỗi loài sử dụng một màu sắc hoặc kiểu chớp sáng khác nhau.
Giữa mùa hè: Tháng Bảy và Tháng Tám ở Mexico và Bắc Mỹ
Đến tháng Bảy và tháng Tám, cái nóng mùa hè lan rộng khắp Bắc Mỹ. Đây là mùa cao điểm của loài Đom đóm Đông Nam Mỹ (Photinus pyralis). Loài này nổi tiếng với việc tạo ra vệt sáng hình chữ "J" màu vàng lục lười biếng khi bay lên cao trên các cánh đồng cỏ.
Người dùng Alitaptap đã đăng hàng chục lần nhìn thấy Đom đóm Đông Nam Mỹ khắp miền đông Hoa Kỳ và Canada trong tuần này. Các báo cáo đến từ Ann Arbor, Michigan; Chapel Hill, North Carolina; Louisville, Kentucky; và Chatham-Kent, Ontario. Ngay cả các công viên thành phố ở Queens và Manhattan, New York cũng có những con bọ phát sáng được du khách công viên báo cáo.
Trong khi mọi người ở Mỹ ngắm sân nhà, du khách ở Mexico lại hướng lên những ngọn núi cao của Tlaxcala. Gần thị trấn Nanacamilpa, những khu rừng thông và linh sam rậm rạp biến thành các khu bảo tồn đom đóm trong tháng Bảy và tháng Tám. Độ ẩm giữ cho rêu ướt, giúp đom đóm cái đẻ trứng an toàn.
Các tour du lịch đưa du khách đi dọc theo những con đường mòn đất yên tĩnh bằng đèn pin được phủ giấy lọc màu đỏ. Ánh sáng đỏ không làm xáo trộn đom đóm như ánh sáng trắng. Mexico là quê hương của các loài như Khách du lịch nhiệt đới, mà các thành viên Alitaptap gần đây đã ghi lại ở Quintana Roo. Những khu rừng núi cao mang lại không khí mát mẻ, biến tháng Bảy và tháng Tám thành những tháng hoàn hảo để ghé thăm những khu rừng phát sáng của Mexico.
Mùa thu và mùa đông: Tháng Mười đến tháng Hai ở Nam Bán cầu
Khi mùa thu đến ở Bắc Mỹ, mùa đom đóm kết thúc đối với nửa phía bắc của hành tinh. Con trưởng thành đẻ trứng và chết. Ấu trùng ẩn nấp dưới lá và đất để giữ an toàn trong mùa đông.
Tuy nhiên, các mùa lại đảo ngược ở phía nam xích đạo. Khi là tháng Mười hoặc tháng Mười một ở New York, đó là cuối mùa xuân và đầu mùa hè ở Úc và Nam Mỹ.
Ở Úc, đom đóm như loài Atyphella scintillans bắt đầu chớp sáng khoảng tháng Mười và tháng Mười một dọc theo bờ biển phía đông. Chúng thắp sáng các rìa rừng mưa và khe suối ẩm ướt ở New South Wales và Queensland. Một người dùng Alitaptap đã phát hiện loài Atyphella scintillans ở North Tumbulgum, New South Wales vào ngày 31 tháng Bảy, cho thấy một số môi trường sống ven biển vẫn hoạt động cho đến tận cuối mùa đông ở phía nam.
Ở Nam Mỹ, thời tiết nhiệt đới ấm áp cho phép đom đóm phát sáng trong những tháng mùa hè từ tháng Mười một đến tháng Hai. Các khu rừng ở Argentina, Brazil và Colombia là nơi sinh sống của các loài như Đom đóm Rùa Đốm (thuộc chi Aspisoma). Một thành viên cộng đồng đã ghi lại một con Đom đóm Rùa Đốm ở Candelaria, Misiones, Argentina vào ngày 30 tháng Bảy.
Nếu bạn muốn săn lùng đom đóm trong mùa đông lạnh giá ở Bắc Bán cầu, việc du lịch xuống phía nam xích đạo cho phép bạn kéo dài mùa ngắm cảnh của mình quanh năm.
Cách lên kế hoạch cho chuyến đi đom đóm một cách có trách nhiệm
Lên kế hoạch cho một chuyến đi ngắm đom đóm đòi hỏi sự cẩn thận hơn một chút. Đom đóm là loài côn trùng nhạy cảm, vì vậy việc lập kế hoạch tốt sẽ bảo vệ cả bạn và lũ bọ.
Đầu tiên, hãy kiểm tra các cập nhật thời tiết địa phương. Đom đóm dựa vào nhiệt độ và độ ẩm để xuất hiện. Một mùa xuân lạnh giá có thể trì hoãn lễ hội một hoặc hai tuần. Đất ẩm giúp ấu trùng tìm thức ăn như ốc sên và giun. Những năm khô hạn có nghĩa là ít đom đóm trưởng thành xuất hiện hơn.
Thứ hai, hãy chuẩn bị thiết bị phù hợp. Mang theo đèn pin có giấy lọc màu đỏ hoặc băng dính đỏ dán trên thấu kính. Đèn pin trắng làm đom đóm giật mình và khiến chúng ngừng chớp sáng. Ánh sáng đỏ cho phép mắt bạn nhìn thấy con đường mà không làm phiền những con côn trùng. Mặc quần dài và giày bịt mũi để giữ an toàn khỏi bọ ve và rễ cây. Tránh xịt thuốc chống côn trùng hóa học ngay trước khi bước vào môi trường sống của đom đóm. Thuốc xịt có thể làm hại đom đóm dễ dàng như muỗi.
Thứ ba, hãy tuân theo mọi quy định của công viên. Luôn đi trên những con đường mòn được đánh dấu. Đom đóm cái của nhiều loài ở trên mặt đất hoặc lá thấp vì chúng không thể bay giỏi. Bước ra khỏi đường mòn có thể nghiền nát con cái và trứng của chúng. Không bao giờ bắt đom đóm cho vào lọ thủy tinh để nuôi. Chúng cần mọi đêm trong cuộc đời ngắn ngủi làm con trưởng thành để tìm bạn tình và đẻ trứng cho năm sau.
Cuối cùng, hãy chia sẻ những gì bạn nhìn thấy. Sử dụng Alitaptap để ghi lại những lần bạn nhìn thấy đom đóm kèm theo ngày, giờ và địa điểm. Những quan sát thực tế của bạn giúp các nhà khoa học lập bản đồ nơi đom đóm sống và cách mùa của chúng thay đổi theo thời gian.