Nhìn Ra Thế Giới Về Đom Đóm Tháng Chín
Tháng Chín mang lại sự thay đổi thời tiết ở nhiều nơi trên thế giới. Ở Bắc Bán Cầu, cái nóng của tháng Bảy bắt đầu dịu đi. Ban đêm trời mát hơn và lá cây bắt đầu đổi màu. Thế nhưng mùa đom đóm vẫn chưa kết thúc đâu nhé. Nếu bạn bước ra ngoài trời tối ngay lúc này, bạn vẫn có thể bắt gặp ánh sáng lung linh.
Trên Alitaptap và iNaturalist, mọi người đang ghi chép lại sự xuất hiện của đom đóm ở khắp các châu lục trong tuần này. Bản đồ cho thấy đom đóm không tuân theo cùng một lịch trình. Trong khi một số loài kết thúc vòng đời vào cuối mùa hè, thì những loài khác chỉ mới bắt đầu hoặc vẫn đang tỏa sáng trong không khí mùa thu.
Cùng đi một vòng quanh thế giới để xem có gì thú vị trong lịch đom đóm tháng này nhé.
Ngắm Đom Đóm Ở Bắc Mỹ
Bắc Mỹ có rất nhiều hoạt động đom đóm vào lúc này. Nếu bạn sống ở những nơi như Kannapolis, Bắc Carolina, hay Rocky Point, New York, bạn vẫn có thể bắt gặp loài Đom Đóm Phương Đông Phổ Biến. Những chú bọ quen thuộc này nổi tiếng với những tia chớp màu vàng rực rỡ.
Lên phía bắc Canada và miền bắc nước Mỹ, một loại đom đóm hoàn toàn khác xuất hiện. Những người quan sát ở Stoke, Quebec, Guelph ở Ontario, và Stoneham, Massachusetts, đã ghi nhận loài Đom Đóm Mùa Đông. Khác với họ hàng chớp sáng mùa hè, Đom Đóm Mùa Đông rất nhỏ và tối màu. Chúng không nhấp nháy rực rỡ trên bầu trời đêm. Thay vào đó, một số con trưởng thành vẫn hoạt động ngay cả khi thời tiết trở lạnh, khiến nhiều người ngạc nhiên vì nghĩ rằng côn trùng chỉ sống trong những tháng ấm nhất.
Xa hơn về phía tây, các loài khác sống ở những môi trường khác nhau. Ở Taylorsville, Utah, ai đó đã phát hiện ra một chú Đom Đóm Đậm Màu. Xuống Texas, gần Sugar Land, một người quan sát đã ghi lại được Đom Đóm Thắt Lưng Texas. Ở California, gần Felton và tận tiểu bang Washington, loài Sâu Phát Sáng California đang hoạt động. Những con sâu phát sáng này trông rất khác với bọ cánh cứng bay. Con cái không có cánh. Chúng bò dọc theo mặt đất hoặc các bụi cây thấp, phát sáng dịu dàng để thu hút bạn tình trong khu rừng tối.
Đom Đóm Khắp Các Đại Dương
Đom Đóm không chỉ có ở châu Mỹ. Vượt qua Đại Tây Dương và Thái Bình Dương, các vùng khác cũng đang chứng kiến ánh sáng cuối mùa của riêng họ.
Ở châu Âu, Sâu Phát Sáng Châu Âu đang xuất hiện. Mọi người đã ghi nhận chúng ở những nơi như Trhové Sviny ở Cộng hòa Séc, Opbrakel ở Bỉ, Neukirch ở Đức, và thậm chí ở tận tỉnh Kostroma ở Nga. Sâu Phát Sáng Châu Âu nổi tiếng vì con cái trưởng thành phát sáng như những chiếc đèn xanh nhỏ trên bãi cỏ hàng giờ liền, kiên nhẫn chờ đợi mà không bay lên.
Xuống Bồ Đào Nha, gần Maia, người quan sát đã ghi nhận loài Sâu Phát Sáng Nhạt Địa Trung Hải. Ở châu Á, các hồ sơ cho thấy sự đa dạng hơn nữa. Ở Saitama, Nhật Bản, một người quan sát đã phát hiện ra Pyropyga alticola. Ở Namyangju, Hàn Quốc, ai đó đã ghi lại Pyrocoelia rufa. Trên đỉnh Victoria Peak ở Hồng Kông, một người quan sát đã ghi nhận Pygoluciola qingyu.
Mỗi nơi này đều có khí hậu địa phương riêng và loài độc đáo của riêng mình. Đó là điều làm cho bản đồ Alitaptap trở nên thú vị. Nó cho thấy đom đóm sống ở hầu hết mọi nơi, nhưng loài chính xác bạn nhìn thấy hoàn toàn phụ thuộc vào nơi bạn đứng trên Trái Đất.
Những Gì Cần Tìm Kiếm Tối Nay
Nếu bạn muốn tham gia và kiểm tra sân sau hoặc công viên địa phương vào tối nay, bạn không cần thiết bị đắt tiền đâu. Bạn chỉ cần một chút kiên nhẫn và một nơi tối để đứng.
Đầu tiên, hãy nghĩ về nơi bạn sống. Nếu bạn ở Bắc Bán Cầu, hãy nhớ rằng các đêm tháng Chín đang mát dần. Hãy cho mắt vài phút để quen với bóng tối sau khi bạn bước ra ngoài. Tắt đèn hiên nhà nếu có thể, vì ánh sáng rực rỡ làm cho việc nhìn thấy ánh sáng dịu nhẹ trở nên khó khăn.
Hãy nhìn thấp xuống mặt đất cũng như lên không trung. Trong khi một số loài đom đóm bay lượn thành vòng tròn và cung tròn, những loài khác ở gần bãi cỏ hoặc bò trên cây bụi thấp. Nếu bạn sống ở khu vực có sâu phát sáng hoặc loài hoạt động vào mùa đông, bạn có thể cần nhìn kỹ vào đất hoặc thực vật thấp.
Khi bạn nhìn thấy một con đom đóm, hãy dành chút thời gian để quan sát nó. Nó di chuyển thế nào? Nó chớp tắt nhanh chóng, hay nó giữ nguyên một chùm sáng dịu nhẹ ổn định? Nó đang bay cao hay ngồi yên?
Nếu bạn muốn giúp các nhà khoa học, bạn có thể ghi lại lần quan sát của mình trên Alitaptap. Viết ra ngày tháng, ghi chú đúng điểm, và mô tả những gì con côn trùng đang làm. Mỗi chiếc đinh ghim trên bản đồ đều giúp các nhà nghiên cứu hiểu đom đóm đang phát triển ra sao từ năm này sang năm khác. Ngay cả khi bạn chỉ thấy một con bọ cô độc trên bãi cỏ, quan sát của bạn vẫn đóng góp một phần có giá trị vào bức tranh lớn về cuộc sống đom đóm toàn cầu.