Đêm đã buông xuống trên những tán cây, nơi đom đóm bắt đầu nhấp nháy. Khắp nơi trên thế giới, mọi người bước ra ngoài để ngắm nhìn những loài côn trùng phát sáng này. Dù bạn đang kiểm tra bản đồ hay đi dạo ở sân sau, việc thấy đom đóm phát sáng là một khoảnh khắc đặc biệt. Nhưng đèn pin sáng và màn hình điện thoại có thể làm phiền chúng.
Đom đóm cần ánh sáng của mình để sinh tồn. Mỗi cú nhấp nháy là một tín hiệu. Đom đóm đực phát sáng theo một cách riêng để thu hút con cái. Khi chúng ta bật đèn pin trắng hoặc chụp ảnh có flash, chúng ta làm chói ngập màn đêm. Ánh sáng đột ngột này phá hỏng tín hiệu của loài côn trùng và làm hỏng tầm nhìn ban đêm của chính chúng ta. Nếu muốn ngắm đom đóm mà không làm phiền chúng, chúng ta phải học cách quan sát trong bóng tối.
Vấn đề của ánh sáng trắng và đèn flash
Hãy nghĩ đến cảm giác bước ra từ rạp chiếu phim tối ra ánh sáng mặt trời. Mắt bạn bị đau và phải nheo lại. Đom đóm cũng cảm thấy như vậy khi bị đèn trắng chiếu vào. Mắt của chúng nhỏ và được cấu tạo để nhận ra ánh sáng mờ ảo trên nền tối. Đèn pin trắng làm chúng bị lóa mắt.
Khi đèn flash bật lên gần một con đom đóm, nó sẽ ngừng phát sáng. Nó có thể đứng im hoặc bay đi. Ánh sáng chói làm mất đi tín hiệu tinh tế mà đom đóm dùng để tìm nhau. Ở nhiều nơi, những loài côn trùng này cần bóng tối để giao tiếp. Ánh sáng rực rỡ làm gián đoạn việc tìm bạn đời của chúng. Nếu không tìm thấy nhau, sẽ có ít đom đóm con nở ra vào mùa sau.
Màn hình điện thoại cũng tệ không kém. Nhiều người lấy điện thoại ra chụp ảnh ngay cạnh bãi cỏ phát sáng. Màn hình sáng chiếu thẳng vào môi trường sống của chúng. Nó cũng làm hỏng tầm nhìn ban đêm của bạn. Một khi mắt bạn đã quen với màn hình sáng, khu rừng tối đen trở lại và bạn sẽ bỏ lỡ những tia sáng mờ của đom đóm quanh chân mình.
Tại sao đèn đỏ tốt hơn
Các nhà khoa học và những người yêu động vật hoang dã dùng ánh sáng đỏ thay vì ánh sáng trắng. Mắt chúng ta và mắt nhiều loài côn trùng không phản ứng với đèn đỏ giống như đèn trắng. Đèn đỏ có bước sóng dài hơn. Điều này có nghĩa là nó ít năng lượng hơn và không làm kích hoạt các tế bào nhạy sáng trong mắt khiến ta mất tầm nhìn ban đêm.
Nếu bạn cần đi theo lối mòn hoặc xem sổ tay, hãy dùng bộ lọc đỏ hoặc một miếng ni-lông đỏ che đèn pin lại. Bạn vẫn thấy đường đi nhưng không làm lóa mắt đom đóm hay mất khả năng nhìn trong đêm. Khi dùng đèn đỏ, bạn có thể ngắm đom đóm mà không làm gián đoạn đêm tối của chúng.
Sức mạnh của sự thích nghi bóng tối
Mắt bạn có một siêu năng lực gọi là sự thích nghi bóng tối. Khi bạn bước ra ngoài trời tối, các chất hóa học nhỏ sẽ tích tụ trong mắt giúp bạn thấy ánh sáng mờ. Quá trình này mất khoảng hai mươi phút. Khi mắt đã quen, bạn có thể thấy hình thù và chuyển động trong đêm mà lúc đầu bạn bỏ lỡ.
Khi bạn cất điện thoại vào túi và tắt hết đèn trắng, bạn để mắt mình làm quen với bóng tối. Bỗng nhiên, thế giới trông khác hẳn. Bạn bắt đầu thấy ánh sáng xanh mờ của đom đóm. Sự thích nghi bóng tối giúp bạn thấy đời sống bí mật ban đêm mà không mang ánh sáng nhân tạo vào môi trường sống của chúng.
Cách quay phim trong bóng tối
Chụp ảnh đom đóm rất khó. Vì ánh sáng của chúng quá mờ, camera điện thoại bình thường không bắt được nếu không dùng flash. Và như chúng ta biết, flash làm hỏng mọi thứ. Nhưng bạn vẫn có thể lưu giữ kỷ niệm nếu dùng đúng cách.
Tắt hẳn đèn flash. Nếu điện thoại có chế độ ban đêm, hãy dùng chân máy hoặc giữ tay thật chắc. Chế độ ban đêm giúp ống kính mở lâu hơn một chút để thu gom ánh sáng mà không cần dùng đèn flash trắng. Giữ độ sáng màn hình ở mức thấp nhất để không làm lóa mắt bạn và côn trùng.
Hãy nhớ rằng bạn không cần phải quay phim mọi thứ. Đôi khi cách tuyệt vời nhất để trải nghiệm thiên nhiên là cất hẳn máy ảnh đi. Hãy đứng yên, để mắt quen với bóng tối và ngắm nhìn những tia sáng trên không trung.
Phép lịch sự khi cùng ngắm đom đóm
Khu vực ngắm đom đóm là không gian chung. Dù bạn ở công viên công cộng hay một con đường yên tĩnh, những người khác cũng đang cố gắng ngắm loài côn trùng này. Phép lịch sự giúp mọi người có trải nghiệm tốt hơn.
Giữ giọng nhỏ nhẹ. Tiếng ồn lớn và đèn sáng đều làm phiền động vật và những người quan sát khác. Nếu dùng đèn đỏ để đi lại, hãy hướng đèn xuống mặt đất thay vì chiếu lên cây hoặc quét qua bãi cỏ nơi người khác đang đứng.
Khi bạn ghi chép lại vị trí đom đóm, hãy làm điều đó một cách lịch sự. Hãy bước sang một bên trước khi bật màn hình để đánh dấu vị trí. Hãy để người khác tận hưởng bóng tối. Bằng cách tôn trọng bóng tối, chúng ta bảo vệ đom đóm, giữ cho thị giác ban đêm sắc bén và chia sẻ sự kỳ diệu của màn đêm với mọi người xung quanh.