Khi bạn bước ra sân nhà vào một đêm ấm áp, mắt bạn cần thời gian để quen với bóng tối. Nếu bật màn hình điện thoại sáng chói hoặc đèn pin trắng, bạn sẽ làm hỏng tầm nhìn ban đêm ngay lập tức. Mắt bạn mất tới hai mươi phút để thích nghi lại với bóng tối. Đom đóm cũng trải qua điều tương tự, nhưng cuộc sống của chúng lại phụ thuộc hoàn toàn vào bóng tối.
Người dân trên khắp thế giới đang ghi chép lại hoạt động của đom đóm ngay lúc này. Những người quan sát gần đây đã phát hiện loài Common Eastern Firefly ở các địa điểm như Cumming, Georgia và Ellicott City, Maryland. Những người khác đang tìm thấy loài European Glow-worm ở Eiken, Thụy Sĩ và Meaux ở Pháp. Một số người theo dõi ở Đài Loan đang theo dõi loài Rimmed Window Firefly, trong khi mọi người ở Hàn Quốc đang ghi chú về loài Pyrocoelia rufa. Dù bạn đang ngắm một chú côn trùng phát sáng nhấp nháy hay một con bọ cánh cứng phát sáng ổn định, việc quan sát chúng đòi hỏi sự kiên nhẫn và cẩn thận.
Tại sao ánh sáng trắng làm tổn thương đom đóm
Đom đóm dùng ánh sáng để giao tiếp với nhau. Con đực phát ra một tín hiệu nhấp nháy riêng để thu hút con cái đang đợi trong bãi cỏ. Khi con người chiếu đèn trắng sáng rực, chúng ta làm ngập bóng tối bằng một lớp chói lóa làm chìm đi những tín hiệu nhỏ bé này. Giống như việc bạn cố thì thầm một bí mật giữa một buổi hòa nhạc ồn ào. Đom đóm không thể nhìn thấy tín hiệu của nhau qua lớp ánh sáng chói đó, nên chúng ngừng cố gắng tìm bạn tình.
Ánh sáng trắng cũng làm cho loài côn trùng này căng thẳng. Một luồng sáng bất ngờ có thể khiến đom đóm đứng im hoặc bay đi vì hoảng sợ. Hãy tưởng tượng bạn đang cố ngủ trong phòng, và ai đó đột nhiên bật một chiếc đèn pha sân vận động khổng lồ ngay trước mặt bạn. Chắc là bạn sẽ muốn dọn đồ đi chỗ khác ngay. Đom đóm cần bóng tối để làm công việc quan trọng nhất của chúng.
Sức mạnh của ánh sáng đỏ
Nếu bạn muốn đi dạo tìm đom đóm mà không làm phiền chúng, hãy chuyển sang dùng đèn đỏ. Bạn có thể bọc một chiếc đèn pin thông thường bằng một miếng giấy kiếng đỏ hoặc dùng đèn đội đầu có chế độ bóng đèn đỏ.
Ánh sáng đỏ có bước sóng dài hơn ánh sáng trắng. Điều này có nghĩa là nó mang ít năng lượng hơn và không làm rối loạn khả năng thích nghi bóng tối của mắt bạn. Mắt người ít nhạy cảm hơn với bước sóng đỏ, và nhiều loài côn trùng không nhìn thấy ánh sáng đỏ theo cách chúng nhìn ánh sáng trắng gay gắt. Dùng chùm sáng đỏ giúp bạn nhìn bản đồ hoặc kiểm tra lối đi mà không làm lóa mắt những chú bọ quanh đó.
Để mắt bạn thích nghi
Để thực sự thấy điều gì đang xảy ra trong bóng tối, bạn phải chờ đợi. Khi bạn mới bước ra ngoài từ một ngôi nhà sáng đèn, có lẽ bạn chỉ nhìn thấy những hình khối lớn. Hãy đứng yên trong mười hoặc mười lăm phút mà không nhìn vào bất kỳ màn hình nào. Từ từ, những bóng râm sẽ sắc nét hơn. Bạn sẽ bắt đầu nhận thấy ánh sáng xanh mờ ảo của loài Common Eastern Firefly gần các bụi cây hoặc ánh sáng hổ phách ổn định của loài European Glow-worm trên bãi cỏ.
Khoảng thời gian chờ đợi này gọi là sự thích nghi bóng tối. Đó là tầm nhìn ban đêm có sẵn trong cơ thể bạn đang hoạt động. Một khi mắt bạn đã quen, bạn hoàn toàn không cần đèn pin nữa. Ánh sáng xung quanh từ mặt trăng và các vì sao thường là đủ để dẫn đường cho bước chân bạn.
Cách chụp ảnh đom đóm không cần đèn flash
Chụp ảnh những chú bọ phát sáng rất khó. Nhiều người lấy điện thoại ra, mở máy ảnh lên và bật đèn flash sáng chói. Ánh sáng đó làm hỏng bức ảnh. Nó biến hậu quả tối đen thành một khoảng không tối mịt và làm mờ đi ánh sáng dịu dàng của chú bọ nhỏ.
Thay vào đó, bạn cần chụp trong điều kiện gần tối bằng thiết bị thông thường. Nếu điện thoại của bạn có chế độ ban đêm hoặc tùy chọn cài đặt thủ công, hãy dùng nó. Hãy kê điện thoại lên một chiếc chân máy nhỏ, một chồng sách hoặc thậm chí là một hòn đá phẳng để nó không bị rung. Đặt máy ảnh ở thời gian phơi sáng lâu hơn, giúp ống kính thu nhận ánh sáng trong vài giây thay vì một tích tắc.
Đừng dùng đèn flash. Hãy để cảm biến hấp thụ ánh sáng tự nhiên của côn trùng trong ba hoặc năm giây trong khi máy ảnh đứng hoàn toàn yên lặng. Bạn có thể chỉ bắt gặp những vệt sáng, nhưng những vệt sáng đó chứng minh rằng côn trùng đang hoạt động ở khu vực đó.
Quy tắc ứng xử tại một điểm ngắm chung
Đôi khi rất nhiều người tập trung ở một công viên hoặc một lối mòn trong khu 140 phố để ngắm đàn đom đóm xuất hiện nhiều. Khi bạn chia sẻ một điểm ngắm với những người khác, phép lịch sự cũng quan trọng không kém gì khoa học.
Hãy giữ giọng nói nhỏ nhẹ. Việc la hét có thể làm phiền những người khác đang cố quan trọng thế giới tự nhiên. Quan trọng hơn, hãy giữ điện thoại trong túi. Nếu hai mươi người đứng trên một cánh đồng với màn hình điện thoại bật sáng hết cỡ, họ đang tạo ra một mặt hàng nhân tạo dập tắt toàn bộ màn trình diễn đom đóm tại địa phương.
Nếu ai đó cần xem cẩm nang thiên nhiên hoặc kiểm tra bản đồ Alitaptap trên màn hình, họ nên khum thiết bị gần cơ thể hoặc dùng ứng dụng lọc màu đỏ. Hãy chia sẻ bóng tối. Lùi lại một bước để nhường chỗ cho các em nhỏ hơn có cơ hội đứng gần những bụi cây phát sáng đẹp nhất. Bằng cách cùng nhau bảo vệ bóng tối, bạn đảm bảo mọi người đều có cơ hội nhìn thấy phép màu thực sự của màn đêm.