Bầu Trời Đêm Và Ánh Sáng Phát Ngời
Khi bạn bước ra ngoài trời sau khi mặt trời lặn, mắt bạn cần vài phút để quen với bóng tối. Nếu bạn sống xa ánh đèn thành phố, bầu trời sẽ dần hiện ra đầy các vì sao. Bạn thậm chí có thể thấy một tia sáng chớp lóe gần bãi cỏ. Ai đó có thể ghi nhận một chú đom đóm Common Eastern Firefly trên một con phố ở Cookeville, Tennessee, hoặc một con sâu phát sáng European Glow-worm đang nghỉ ngơi trong một khu vườn ở Eiken, Thụy Sĩ. Những sinh vật nhỏ bé này dựa vào bóng tối để gửi đi các thông điệp của chúng.
Đom đóm không bật sáng chỉ để trông cho đẹp mắt. Chúng phát sáng để tìm thấy nhau. Một con đực bay trên không trung sẽ chớp theo một nhịp điệu riêng. Một con cái đậu trên ngọn cỏ sẽ quan sát chính xác nhịp điệu đó trước khi đáp lại. Đó là một cuộc trò chuyện bằng hình ảnh được viết bằng mã. Nhưng khi ánh sáng thừa tràn ngập khu vườn từ một bóng đèn hiên hoặc cột đèn đường sáng rực, cuộc trò chuyện đó sẽ bị rối tung lên.
Ánh Sáng Làm Chìm Khuất Tín Hiệu Ra Sao
Hãy nghĩ đến việc bạn cố gắng thì thầm qua một căn phòng đông đúc và ồn ào. Dù bạn biết rõ các từ, tiếng ồn cũng khiến bạn của bạn không thể nghe thấy bạn nói gì. Ô nhiễm ánh sáng cũng gây ra điều y hệt đối với những tia chớp của đom đóm.
Ô nhiễm ánh sáng là ánh sáng nhân tạo dư thừa tràn ra những nơi không cần thiết. Nó làm mờ bầu trời đêm, khiến việc nhìn ngắm những vì sao xa xôi trở nên khó khăn. Nó cũng làm mờ đi những tia chớp nhỏ và dịu dàng của đom đóm. Một chú đom đóm mùa đông hoạt động ở hạt Hillsborough, New Hampshire, hay một chú đom đóm tối được phát hiện ở Fitchburg, Wisconsin, đều cần một phông nền tối để ánh sáng của chúng nổi bật lên. Khi đèn an ninh, đèn pha và đèn hiên không có chụp che chiếu thẳng ánh sáng trắng khắp sân nhà, ánh sáng dịu nhẹ của đom đóm sẽ biến mất ngay trong ánh chói lóa.
Các nhà khoa học nghiên cứu về côn trùng, bao gồm các thành viên trong họ đom đóm Lampyridae, đã nhận thấy rằng nhiều loài phát sáng gặp khó khăn ở những khu vực chiếu sáng rực rỡ. Khi đêm quá sáng, những con đực bay qua con cái mà không nhìn thấy chúng. Những con cái cũng bỏ lỡ tín hiệu. Theo thời gian, ít cuộc gặp gỡ diễn ra hơn, ít trứng được đẻ hơn và các quần thể địa phương bắt đầu thu hẹp lại. Giống như đèn ở bãi đậu xe che khuất dải Ngân Hà khỏi những người ngắm sao, đèn sân vườn che khuất đom đóm khỏi nhau.
Hiểu Về Quang Thông Và Đèn Chiếu Sáng
Để giúp đom đóm, chúng ta phải nhìn kỹ vào cách mình thắp sáng ngôi nhà. Mọi người thường mua những bóng đèn sáng nhất có thể, nghĩ rằng nhiều ánh sáng hơn nghĩa là an toàn hơn. Nhưng độ sáng được đo bằng một cách cụ thể.
Quang thông là thước đo lượng ánh sáng nhìn thấy được phát ra từ một bóng đèn. Một bóng đèn sợi đốt cũ có thể tạo ra tám trăm lumen ánh sáng theo mọi hướng. Điều đó bao gồm cả việc chiếu sáng sang hai bên, chiếu thẳng lên ngọn cây và rọi thẳng vào cửa sổ nhà hàng xóm. Phần lớn năng lượng đó bị lãng phí.
Thiết kế của đèn cũng quan trọng không kém gì bản thân bóng đèn. Một thiết bị không có chụp che cho phép ánh sáng tỏa đi khắp nơi. Một thiết bị có chụp che sẽ có một lớp vỏ hoặc nắp cứng ở phía trên bóng đèn. Điều này hướng ánh sáng đi thẳng xuống mặt đất nơi bạn thực sự cần, chẳng hạn như trên lối đi hoặc thềm cửa.
Việc chuyển sang dùng đèn có chụp che với lượng quang thông thấp hơn sẽ thay đổi mọi thứ cho khu vườn sau nhà. Thay vì tạo ra một vòm sáng rộng và chói lóa khắp khu vườn, ánh sáng sẽ giữ ở mức thấp và tập trung. Khu vực xung quanh các luống hoa vẫn giữ được bóng tối. Bóng tối đó mang lại cho động vật hoang dã một không gian an toàn để săn mồi, nghỉ ngơi và phát tín hiệu.
Những Điểm Quan Sát Và Không Gian Tối Trong Cộng Đồng
Nếu bạn duyệt qua các bản đồ trên các nền tảng khoa học cộng đồng như Alitaptap hoặc kiểm tra các quan sát đạt chuẩn nghiên cứu trên iNaturalist, bạn sẽ thấy các ghi chép đến từ khắp nơi trên thế giới. Các bản ghi gần đây từ cuối tháng tám và đầu tháng chín cho thấy sâu phát sáng châu Âu ở những nơi như Delémont ở Thụy Sĩ và Meaux ở Pháp, bên cạnh loài đom đóm cửa sổ viền được phát hiện ở Gia Nghĩa, Đài Loan. Bạn sẽ tìm thấy loài Pyrocoelia rufa được ghi nhận ở tỉnh Gangwon ở Hàn Quốc, và loài Cladodes flabellatus được ghi chú tại La Florida, Chile.
Nhiều điểm quan sát trong số này diễn ra ở các công viên ngoại ô hoặc nông thôn, nơi các khoảng môi trường sống tối rộng lớn vẫn còn tồn tại. Khi các khu dân cư giữ cho hệ thống chiếu sáng ngoài trời của họ thông minh và đơn giản, chúng đóng vai trò như những bước đệm an toàn cho côn trùng di chuyển từ vùng hoang dã này sang vùng hoang dã khác.
Những Bước Đơn Giản Cho Sân Nhà Bạn
Giúp đỡ đom đóm ở ngay sân sau nhà bạn không đòi hỏi những thiết bị khoa học phức tạp. Bạn có thể bắt đầu bằng việc kiểm tra bằng đèn pin quanh nhà vào tối nay.
Hãy nhìn vào đèn hiên nhà bạn. Chúng có chiếu thẳng lên ngọn cây không? Bạn có nhìn thấy bóng đèn đang phát sáng từ tận cuối phố không? Nếu có, bạn có thể dễ dàng khắc phục điều đó. Bạn có thể vặn vào một bóng đèn có quang thông thấp hơn để nó sử dụng ít năng lượng hơn và tỏa ra ánh sáng dịu hơn. Bạn có thể thêm một tấm chắn bằng kim loại hoặc nhựa vào phía trên đèn để nó hướng xuống dưới. Tốt hơn nữa, bạn có thể tắt công tắc khi không có ai sử dụng lối đi.
Khi tắt đi những ánh sáng không cần thiết, chúng ta mang lại khoảng nghỉ cho hai thế giới khác nhau cùng một lúc. Chúng ta để cho các vì sao chiếu xuống qua một bầu trời đêm trong lành hơn, và chúng ta trao cho đom đóm phông nền tối mà chúng cần để duy trì những cuộc trò chuyện phát sáng cổ xưa của mình.