Lumabas ka sa Claridon Troy Road sa Hiram, Ohio, sa isang gabi ng Oktubre, at baka makita mo ang isang Winter Firefly na nagpapahinga malapit sa mga puno. O kaya ay tinitingnan mo ang mga tala mula sa Park Drive sa Muscatine, Iowa, kung saan ang maliit na salagubang na ito ay patuloy na nagniningning kahit tapos na ang tag-init. Pero isipin mo na buksan ang isang napakaliwanag na ilaw sa itaas ng lugar na iyon. Binabago ng biglang liwanag na ito ang lahat para sa mga insektong sumusubok na magpadala ng mensahe sa dilim.
Madalas pag-usapan ang pag-save sa gabi para makita ng mga astronomo ang mga malalayong kalawakan. Pero binabago rin ng mga panlabas na ilaw ang mundo sa damuhan. Kapag tiningnan nating mabuti kung paano ginagamit ng mga alitaptap ang liwanag, makikita natin na ang ilang ideya tungkol sa mga bumbilya at madilim na kalangitan ay hindi tugma sa nakikita ng mga siyentipiko.
Tingnan natin ang apat na karaniwang paniniwala tungkol sa liwanag at mga alitaptap para malaman kung alin ang totoo.
Unang Paniniwala: Ayos lang ang anumang ilaw basta nakaturo ito sa damuhan
Akala ng marami, kung ang ilaw sa balkonahe ay nakaturo sa lupa, hindi nito abalahin ang mga hayop. Tutal, hindi naman ito sumisikat sa mga ulap. Nanatili ito kung saan kailangan ng mga tao.
Ang totoo: Kahit ang mga ilaw na nakaturo sa ibaba ay nagkakalat ng liwanag sa paligid. Hindi kailangan ng mga alitaptap ng direktang laser sa kanilang mga mata para maistorbo. Ang liwanag sa bakuran ay parang kumikinang na hamog na pumupuno sa espasyo kung saan naghahanap ng pagkain ang mga insekto.
Paano natin nalaman: Sinusukat ng mga biyologo kung pa nào naglalakbay ang liwanag sa mga halaman. Nakita nila na nahihirapan ang mga babaeng alitaptap na makita ang mga kisap ng mga lalaki dahil sa sobrang liwanag sa paligid.
Ikalawang Paniniwala: Ang makinang na bumbilya ang pinakaligtas na paraan para liwanagan ang bakuran
Kapag bumibili ng bumbilya, madalas hanapin ng mga tao ang mataas na bilang ng lumens. Sinasabi nito kung gaano ka-bright ang isang ilaw.
Ang totoo: Ang paglalagay ng sobrang liwanag sa bakuran ay lumilikha ng artipisyal na araw sa gitna ng gabi. Umaasa ang mga alitaptap sa eksaktong oras at hina ng kanilang kislap para mag-usap.
Paano natin nalaman: Napansin ng mga mananaliksik na bumababa ang bilang ng mga alitaptap sa mga lugar na may mga maliwanag na ilaw sa kalye. Kapag pinalitan ito ng mas mahinang ilaw, bumabalik ang mga insekto.
Ikatlong Paniniwala: Ang mga ilaw sa kalye ay abala lamang sa mga insektong lumilipad sa ere
Madaling isipin na ang matataas na ilaw sa kalye ay nakaaapekto lamang sa mga nilalang na lumilipad sa itaas.
Ang totoo: Malayo ang nararating ng liwanag at kumakalat ito sa mga damuhan at mababang sanga. Ang mga Winter Firefly sa mga lugar tulad ng New York ay madalas nagpapahinga malapit sa lupa at nasiskinan ng liwanag mula sa mga daan at pader.
Paano natin nalaman: Ipinapakita ng mga pag-aaral na ang mga babaeng alitaptap sa damuhan ay umaasa sa kabuuang dilim para kumilos. Ang malalayong ilaw sa kalye ay sapat na para gambalain ang kanilang gabi.
Ikaapat na Paniniwala: Ang pagpatay ng ilaw sa gabi ay hindi naman nakatutulong sa mga hayop
Naniniwala ang iba na kung ang isang lugar ay may mga bahay na, ang ilang ilaw na nakabukas hanggang umaga ay walang magiging epekto.
Ang totoo: Ang pagpatay ng mga hindi kailangang ilaw sa labas ay nagbibigay ng agarang tulong sa mga insekto. Ang mas madilim na gabi ay nagpapahintulot sa mga alitaptap na gawin ang kanilang normal na kilos.
Paano natin nalaman: Ipinapakita ng data ng citizen science sa mga proyekto sa pagmamapa tulad ng Alitaptap na ang mga tagapagmasid ay nag-uulat ng mga alitaptap sa mga bukid at madilim na parke kung saan mababa ang liwanag.