Ánh Sáng Trong Đêm
Khi bạn xem phim hoặc chương trình thiên nhiên, bạn có thể thấy một khu rừng tối đầy những ánh sáng xanh lơ lửng. Trông nó thật kỳ diệu. Trông giống như trong truyện cổ tích vậy. Nhưng việc ghi lại những chiếc đèn lồng sống nhỏ xíu đó bằng máy ảnh không hề dễ dàng. Đom đóm không chiếu sáng rực rỡ như đèn nhà hay đèn pha ô tô. Ánh sáng của chúng rất dịu và mờ ảo. Nếu bạn chĩa camera điện thoại bình thường vào một khu vườn tối trong đêm hè ấm áp, bạn có thể sẽ chỉ quay được một màn hình đen kịt. Những con côn trùng đang nhấp nháy ngay ở đó, nhưng cảm biến máy ảnh đơn giản là không thể bắt kịp chúng.
Các nhà làm phim và nhiếp ảnh gia phải dùng những mẹo đặc biệt để cho chúng ta thấy những loài côn trùng này trên màn hình. Họ cần sự kiên nhẫn, bầu trời tối và những máy ảnh có thể nhìn thấy trong ánh sáng rất mờ. Khi mọi người trên Alitaptap chia sẻ những lần họ nhìn thấy đom đóm, từ loài Common Eastern Firefly chớp mắt ở Powell, Tennessee, cho đến loài European Glow-worm đang nghỉ ngơi trong bãi cỏ ở Plymouth, Anh, họ đang ngắm nhìn những sinh vật thực sự. Ghi lại những sinh vật đó lên phim đòi hỏi một thứ công việc hoàn toàn khác so với việc quay phim một chú chó hoặc chú chim giữa ban ngày.
Chờ Đợi Trong Đêm
Nếu bạn muốn quay phim đom đóm, máy ảnh của bạn cần phải đứng thật yên. Một chiếc chân máy là bắt buộc. Nếu tay bạn rung dù chỉ một chút xíu, video sẽ bị mờ. Nhưng chân máy chỉ là bước đầu tiên. Thử thách lớn nhất chính là ánh sáng.
Ánh sáng của đom đóm được gọi là hiện tượng phát quang sinh học. Đó là một phản ứng hóa học bên trong cơ thể con côn trùng tạo ra ánh sáng lạnh mà không sinh nhiệt. Vì ánh sáng đó quá mờ, các cài đặt video tiêu chuẩn sẽ khiến thước phim của bạn hoàn toàn tối đen. Để khắc phục điều này, các nhà làm phim sử dụng chế độ phơi sáng lâu. Thay vì chụp ba mươi bức ảnh mỗi giây giống như video thông thường, một máy ảnh được cài đặt phơi sáng lâu sẽ giữ cho màn trập mở. Nó thu thập ánh sáng trong vài giây, hoặc thậm chí cả một phút đầy đủ, trước khi lưu lại một khung hình duy nhất.
Hãy tưởng tượng việc để một chiếc xô ngoài trời trong một cơn mưa rất chậm. Nếu bạn kiểm tra nó mỗi giây, bạn chỉ thấy vài giọt nước. Nếu bạn để nó ở đó cả đêm, chiếc xô sẽ đầy nước. Phơi sáng lâu cũng làm điều tương tự với ánh sáng. Chúng để những tia sáng mờ nhạt chồng chất lên cảm biến cho đến khi một vệt sáng xuất hiện trên màn hình. Đây là lý do tại sao các thước phim đom đóm thật thường cho thấy các vệt sáng rực rỡ hoặc những vũng sáng mềm mại nơi lũ bọ bay qua bay lại trong một khoảng thời gian dài.
Vấn Đề Của Ánh Sáng Giả
Vì thước phim đom đóm thật rất khó quay, nhiều video trực tuyến đã đi đường tắt. Nếu bạn xem một đoạn phim thiên nhiên hoặc một bộ phim kỳ ảo và thấy các đốm vàng xanh sáng rực bay nhảy xung quanh giống như những quả bóng bàn siêu nhanh, bạn có thể đang nhìn thấy một hiệu ứng kỹ thuật số.
Các nhà tạo hình máy tính thường thêm các đốm sáng vào một cảnh sau khi nó đã được quay. Trông đôi khi rất tuyệt, nhưng đom đóm thật không di chuyển giống như những tia lửa máy tính. Đom đóm thật chớp mắt theo các quy luật cụ thể. Loài Winter Firefly được tìm thấy ở những nơi như Puslinch, Ontario, hoặc Brownville, Maine, có những thói quen riêng của nó. Các loài khác, như loài California Glowworm được tìm thấy gần Felton, California, thậm chí còn không hề chớp sáng. Chúng bò dọc theo mặt đất với một ánh sáng xanh lục dịu nhẹ và đều đặn.
Hiệu ứng kỹ thuật số thường mang lại cho mọi con bọ mức độ sáng và tốc độ hoàn toàn giống nhau. Đom đóm thật thì lộn xộn hơn nhiều. Con này có thể chớp mắt hai lần rồi ẩn mình trong cỏ suốt một phút đầy đủ. Con khác có thể bay theo một vòng cung lởm chởm hướng lên trên. Khi bạn xem thước phim thực tế do những nhiếp ảnh gia kiên nhẫn quay lại, bạn sẽ thấy nhịp điệu tự nhiên của loài vật. Bạn thấy những khoảng dừng, những đốm mờ, và cách ánh sáng mờ dần từ từ thay vì tắt phụt đi giống như công tắc đèn nhà.
Hoạt Hình Và Nghệ Thuật
Từ lâu trước khi các hiệu ứng video kỹ thuật số ra đời, các nghệ sĩ đã sử dụng đom đóm trong các bức vẽ, tranh sơn dầu và hoạt hình vẽ tay. Các nhà làm phim hoạt hình rất yêu thích chúng vì một đốm vàng nhỏ xíu trên nền xanh đậm ngay lập tức cho người xem biết rằng đó là ban đêm ở một nơi yên tĩnh và bí mật.
Vẽ đom đóm đòi hỏi phải nắm bắt được tinh thần của chúng ngay cả khi bạn không vẽ từng chiếc vảy trên lưng chúng. Trong các bộ phim hoạt hình cổ điển, các nghệ sĩ đã vẽ các lớp phát sáng bằng tay. Họ sử dụng những chiếc cọ mềm và sơn màu vàng tươi trộn với màu trắng để làm cho phần tâm của ánh sáng trông thật nóng bỏng và rực rỡ, mặc dù bản thân lũ bọ rất mát khi chạm vào.
Ngày nay, các nghệ sĩ kỹ thuật số kết hợp thước phim thật với nghệ thuật máy tính. Nhưng tác phẩm nghệ thuật đẹp nhất thường mượn từ thiên nhiên. Khi bạn nghiên cứu cách một con đom đóm thực sự di chuyển, bạn sẽ nhận thấy những chi tiết mà một nghệ sĩ máy tính có thể bỏ lỡ. Bạn nhận thấy ánh sáng phản chiếu trên một chiếc lá ẩm ướt như thế nào, hoặc con côn trùng sà xuống gần mặt đất nơi loài ốc sên sinh sống ra sao.
Nhận Biết Đom Đóm Thật
Lần tới khi bạn xem một video về những loài côn trùng phát sáng, hãy nhìn kỹ hơn. Có phải ánh sáng đang di chuyển theo những đường thẳng giống như các hạt trong trò chơi điện tử không? Hay chúng trôi dạt và bồng bềnh trong không khí giống như những chiếc lá nhỏ bị cuốn đi trong một cơn gió nhẹ?
Video đom đóm thật mất hàng giờ ngồi yên lặng trong bóng tối. Cho dù ai đó đang ghi lại hình ảnh của loài Lamprigera yunnana ở Cơ Long, Đài Loan, hay loài Aspisoma physonotum ở Brazil, họ thường ngồi im lìm trong không khí ban đêm mát mẻ, chờ đợi lũ bọ quyết định đã đến lúc tỏa sáng. Sự kiên nhẫn đó chính là điều phân biệt giữa một thủ thuật máy tính nhanh gọn với một ô cửa sổ thực sự nhìn vào thế giới tự nhiên.