Một con đom đóm đang bò dọc theo cột hàng rào gỗ ẩm ướt trên phố Fern Lane ở Wharton, bang Texas. Đã là cuối tháng Mười. Không khí có vẻ se lạnh. Hầu hết mọi người nghĩ đom đóm biến mất khi mùa hè kết thúc. Họ tưởng tượng những đêm tháng Bảy ấm áp đầy ánh đèn chớp tắt trong đám cỏ cao. Nhưng côn trùng không tuân theo quy luật lịch của con người. Nếu bạn nhìn kỹ xuống mặt đất ngay lúc này, một nhóm bọ cánh cứng hoàn toàn khác đang thức dậy.
Câu hỏi lớn: Đom đóm trốn ở đâu khi mùa hè kết thúc?
Để hiểu điều gì đang diễn ra trong lịch đom đóm tháng này, chúng ta phải đặt ra một câu hỏi lớn hơn. Làm thế nào một con đom đóm có thể sống sót khi thời tiết trở lạnh và lá rụng khỏi cây? Câu trả lời thay đổi tùy thuộc vào nửa thế giới bạn đang đứng. Hành tinh của chúng ta bị nghiêng. Ngay lúc này, Bắc Mỹ và Châu Âu đang bước vào những ngày mùa thu se lạnh. Trong khi đó, các địa điểm ở nam bán cầu đang ấm dần lên để đón mùa xuân.
Hãy kiểm tra bản đồ cộng đồng Alitaptap cho ngày 27 tháng Mười. Trên phố Fern Lane ở Wharton, Texas, ai đó đã phát hiện ra một con đom đóm Texas Hooker. Ở Hồng Kông, những người quan sát gần đây tìm thấy loài bọ cánh cứng tên là Pyrocoelia lunata hoạt động trên lối mòn ở Tai Po Kau. Ở Châu Âu, mọi người đang ghi lại các lần nhìn thấy loài sâu phát sáng Châu Âu ở những nơi như Tây Ban Nha, Hungary và Áo. Thế giới đầy ắp các loài đom đóm khác nhau. Mỗi loài có lịch trình riêng của mình.
Theo chân đom đóm mùa đông khắp Bắc Mỹ
Nếu bạn bước ra ngoài trời tối nay ở một số vùng của Bắc Mỹ trong dịp cuối tháng Mười, bạn có thể gặp một loài côn trùng rất đặc biệt. Chúng được gọi là đom đóm mùa đông. Những người quan sát gần đây đã ghi nhận chính xác loài này ở những nơi như Amherst, Massachusetts và Delafield, Wisconsin. Mọi người cũng phát hiện ra chúng ở xa hơn về phía bắc ở Canada, gần Rouyn-Noranda và Guelph ở Ontario.
Làm thế nào một con đom đóm có thể bay ra ngoài khi mặt đất đang lạnh giá? Đom đóm mùa đông không hề bận tâm đến không khí se lạnh chút nào. Chúng dành những tháng hè ấm áp để ẩn mình dưới dạng ấu trùng đang lớn bên dưới các khúc gỗ ẩm và lớp vỏ cây xốp. Khi mùa thu đến và cây cối rụng lá, những con đom đóm trưởng thành này xuất hiện. Chúng có thể đi lại trên lớp vỏ cây lạnh giá khi các loài côn trùng khác đã đi ngủ từ lâu cho hết mùa. Nếu bạn tìm thấy một con đang đậu trên thân cây vào một đêm mùa thu, nó sẽ trông tối màu và thon dài hơn so với những con bọ tròn trịa mà bạn thấy vào tháng Bảy.
Sâu phát sáng đang chờ trong các cánh đồng Châu Âu
Bên kia đại dương ở Châu Âu, cuối tháng Mười mang đến một tập hợp các lần nhìn thấy Alitaptap khác. Ở những nơi như Argomaniz ở Tây Ban Nha và St. Nikolai ob Draßling ở Áo, mọi người đã ghi lại loài sâu phát sáng Châu Âu. Một loài khác, sâu phát sáng nhạt Địa Trung Hải, hoạt động quanh Tarragona và Bồ Đào Nha.
Những loài côn trùng này có vòng đời vô cùng thú vị. Con cái của nhiều loài sâu phát sáng trông không giống như loài bọ cánh cứng thông thường có lớp vỏ cứng. Thay vào đó, chúng trông rất giống những con ấu trùng mềm ngay cả khi đã là con trưởng thành hoàn toàn. Chúng bò lên các hòn đá thấp hoặc thân cây trong bóng tối. Sau đó, chúng bật một ánh sáng ổn định và phát sáng từ phần đuôi để thu hút bạn tình. Chúng không chớp tắt như đèn xe đạp. Chúng chiếu một chiếc đèn lồng xanh không đổi vào đám cỏ tối.
Những gì bạn cần tìm kiếm tối nay trong sân nhà
Nếu bạn muốn tham gia dự án khoa học cộng đồng và tìm kiếm đom đóm tối nay, bạn cần biết nơi để tìm. Đừng nhìn lên bầu trời để tìm những ánh chớp đang bay. Vào cuối tháng Mười, hầu hết đom đóm hoạt động đều ở gần mặt đất. Hãy kiểm tra gần các khúc gỗ mục, đống lá ẩm và bức tường đá.
Hãy nhớ rằng những nơi khác nhau có những loài côn trùng khác nhau. Nếu bạn sống ở một thị trấn lạnh giá phía bắc, bạn có thể phát hiện một con đom đóm mùa đông bám vào thân cây. Nếu bạn sống ở Texas hoặc Hồng Kông, hoàn toàn có các loài khác đang di chuyển trong bóng tối. Hãy lấy một chiếc áo khoác, bước ra sân nhà và xem cái gì đang phát sáng gần mặt đất.